Monika Sanacka 
Ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu nakłada na wiele instytucji i przedsiębiorców konkretne obowiązki związane z identyfikacją klientów, monitorowaniem transakcji oraz zgłaszaniem podejrzanych działań. Jak już zgłębiasz temat to poznaj zasady ochrony danych i obowiązki firm. W artykule wyjaśniam, kogo obejmują te regulacje, jakie kary grożą za ich naruszenie i na czym polegają najważniejsze zmiany w przepisach. Podpowiadam również, na co zwrócić uwagę, by lepiej przygotować się do realizacji obowiązków AML/CFT.
Ustawa AML nakłada obowiązki związane z przeciwdziałaniem praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu na wiele podmiotów: banki, instytucje finansowe, biura rachunkowe, doradców podatkowych oraz część przedsiębiorców. Wyjaśniam, kogo obejmują przepisy i kiedy trzeba zidentyfikować klienta, ocenić ryzyko lub zgłosić podejrzaną transakcję. Omawiam też dokumentację i wyznaczenie osoby odpowiedzialnej za realizację zadań AML.
Skuteczne wdrożenie AML wymaga regularnego przeglądu procedur i znajomości obowiązków przez pracowników. Pozwala to szybciej wykrywać nieprawidłowości i ograniczać ryzyko sankcji.
Przedstawiam również sankcje za naruszenia: kary pieniężne zależne od rodzaju uchybienia i statusu instytucji, a także możliwe konsekwencje organizacyjne i reputacyjne. Ponadto wskazuję najważniejsze zmiany w przepisach oraz kwestie do sprawdzenia w firmie, takie jak aktualność procedur, szkolenia pracowników, weryfikacja beneficjentów rzeczywistych i terminy przekazywania informacji. Dzięki temu łatwiej ustalić, które obowiązki dotyczą danej działalności i jak ograniczyć ryzyko błędu.
Porównanie zakresu poszczególnych zagadnień ustawy AML
| Zagadnienie | Najważniejsze informacje | Progi, terminy i konsekwencje |
|---|---|---|
| Czym jest ustawa AML? | Określa zasady przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. Obejmuje m.in. identyfikację klientów i beneficjentów rzeczywistych, ocenę ryzyka, monitorowanie transakcji oraz zgłaszanie podejrzeń do GIIF. | Przedsiębiorca przyjmujący lub realizujący powiązane płatności gotówkowe o wartości co najmniej 10 000 euro może uzyskać status instytucji obowiązanej. Za naruszenia mogą grozić kary administracyjne do 1 mln zł, a w określonych przypadkach także grzywna lub pozbawienie wolności. |
| Kogo dotyczą obowiązki AML? | Między innymi banków, instytucji kredytowych, funduszy inwestycyjnych, podmiotów prowadzących księgi rachunkowe oraz niektórych przedsiębiorców, fundacji i stowarzyszeń z osobowością prawną. | Próg dla płatności gotówkowych wynosi 10 000 euro i obejmuje także kilka powiązanych operacji. Firma może pisemnie ustalić niższy limit i kierować wyższe płatności na rachunek, kartą lub BLIK-iem. |
| Jakie obowiązki mają instytucje obowiązane? | Muszą wdrożyć pisemną procedurę AML, identyfikować klientów i beneficjentów rzeczywistych, oceniać ryzyko, monitorować relacje i transakcje, wyznaczyć osobę odpowiedzialną oraz szkolić pracowników. | Podejrzane transakcje zgłasza się GIIF niezależnie od wartości. Rejestruje się transakcje przekraczające 15 000 euro, a dane o nich przekazuje w ciągu 14 dni po zakończeniu miesiąca. Dokumentację przechowuje się przez 5 lat. Za wskazane zaniedbania mogą grozić kary do 750 tys. zł, a za brak szkoleń do 100 tys. zł. |
| Środki bezpieczeństwa finansowego i identyfikacja klienta | Obejmują ustalenie i weryfikację tożsamości klienta, rozpoznanie beneficjenta rzeczywistego, ustalenie celu współpracy, monitorowanie transakcji oraz aktualizowanie danych. Zakres działań dostosowuje się do ryzyka. | Identyfikację przeprowadza się przy nawiązywaniu współpracy, przy określonych transakcjach gotówkowych od 10 000 euro, a także w razie podejrzeń lub wątpliwości co do danych — niezależnie od wartości transakcji. |
| Zawiadomienie GIIF o podejrzanej transakcji | Zgłoszenie jest wymagane, gdy okoliczności uzasadniają podejrzenie związku transakcji lub środków z praniem pieniędzy, finansowaniem terroryzmu albo innym czynem zabronionym. Nie trzeba wcześniej udowodnić przestępstwa. | Przed wykonaniem transakcji zawiadamia się GIIF i podaje planowany termin; GIIF ma co do zasady 24 godziny na żądanie wstrzymania transakcji lub blokady rachunku. Po wykonaniu transakcji zgłoszenie przekazuje się niezwłocznie. Nie wolno ujawniać go klientowi ani osobom nieuprawnionym. |
| Przechowywanie dokumentacji AML | Obejmuje m.in. dokumenty zebrane przy stosowaniu środków bezpieczeństwa finansowego, kopie dokumentów tożsamości, dokumentację transakcji oraz analizy. | Dokumentację przechowuje się co do zasady przez 5 lat, licząc od początku roku następującego po zakończeniu relacji z klientem lub przeprowadzeniu transakcji okazjonalnej. GIIF może zażądać przedłużenia okresu o kolejne 5 lat. |
| Kary za naruszenie obowiązków AML | Sankcje zależą od rodzaju uchybienia i statusu podmiotu. Mogą obejmować także publiczne upomnienie, ograniczenie działalności lub cofnięcie zezwolenia albo koncesji. | Wobec osób prawnych kara może wynieść równowartość 5 mln euro albo 10% obrotu — stosuje się wyższą kwotę. Osobie fizycznej grozi kara do 20 mln zł. Za wybrane przestępstwa przewidziano również karę pozbawienia wolności. |
| Tekst jednolity ustawy z 2025 r. | Porządkuje i zestawia obowiązujące przepisy wraz z wcześniejszymi nowelizacjami. Sam tekst jednolity nie wprowadził nowych obowiązków. | Zakres obowiązków i terminy wynikają z nowelizacji oraz ich przepisów o wejściu w życie. Przy aktualizacji procedur należy sprawdzać również późniejsze zmiany. |
| Projekt nowelizacji przepisów z 2026 r. | Projekt przewiduje m.in. zmiany dotyczące oceny ryzyka, identyfikacji klientów i beneficjentów rzeczywistych, monitorowania transakcji, raportowania, szkoleń oraz kontroli wewnętrznej. | Może wymagać aktualizacji procedur, dokumentacji, systemów informatycznych i obiegu informacji. Ostateczny zakres obowiązków i terminy będą znane po uchwaleniu ustawy. |
| Unijny pakiet AML | Obejmuje m.in. rozporządzenie AMLR, dyrektywę AMLD6 oraz rozporządzenie ustanawiające urząd AMLA. Ma ujednolicić zasady przeciwdziałania praniu pieniędzy w UE. | Większość przepisów AMLR zacznie obowiązywać 10 lipca 2027 r.; wyjątek dla m.in. agentów i klubów piłkarskich — 10 lipca 2029 r. Termin wdrożenia AMLD6 to 10 lipca 2027 r., a przepisów o dostępie do informacji o beneficjentach rzeczywistych — 10 lipca 2026 r. |
Czym jest ustawa AML?
Ustawa AML, czyli ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, określa, jak państwo i przedsiębiorcy mają wykrywać i ograniczać obrót pieniędzmi z przestępstw oraz finansowanie terroryzmu. A skoro już tu trafiłeś, sprawdź, ile wynosi emerytura Tuska. Obowiązki obejmują nie tylko banki, lecz także m.in. biura rachunkowe, doradców podatkowych, notariuszy, pośredników nieruchomości oraz niektóre fundacje i stowarzyszenia. Status instytucji obowiązanej może uzyskać również przedsiębiorca, który przyjmuje lub realizuje płatności gotówkowe o wartości co najmniej 10 000 euro — także w kilku powiązanych operacjach. Próg dotyczy jednak tylko działalności, w ramach której przyjmuje się takie płatności. Firma może pisemnie ustalić niższy limit, np. równowartość 9 500 euro, a większe kwoty przyjmować na rachunek, kartą lub przez BLIK.
Instytucje obowiązane muszą poznać klienta i beneficjenta rzeczywistego, ustalić cel współpracy, monitorować transakcje oraz oceniać ryzyko. Podejrzane operacje zgłaszają Generalnemu Inspektorowi Informacji Finansowej (GIIF) niezależnie od ich wartości. Ponadto przekazują dane o instytucji w formularzu identyfikacyjnym, m.in. nazwę, NIP, rodzaj działalności, adres i dane osoby kontaktowej. Po zmianach obowiązujących od 1 lipca 2025 r. podmioty, które wcześniej złożyły formularz, miały przesłać go ponownie od 1 września do 31 grudnia 2025 r.; pozostałe mają czas do 31 grudnia 2026 r. Dane trzeba również aktualizować po każdej zmianie. Za naruszenia grożą kary administracyjne do 1 mln zł, a w niektórych przypadkach także grzywna lub pozbawienie wolności osób odpowiedzialnych. Dlatego AML to nie tylko formalność, lecz konkretne zasady rozpoznawania ryzyka i reagowania na nie.
Kogo dotyczą obowiązki AML?
Art. 2 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu wymienia instytucje obowiązane, m.in. banki, instytucje kredytowe, fundusze inwestycyjne i podmioty prowadzące księgi rachunkowe. Do tej grupy może dołączyć także przedsiębiorca, fundacja lub stowarzyszenie z osobowością prawną, jeśli przyjmuje albo realizuje płatności gotówkowe o wartości co najmniej 10 000 euro. Próg obejmuje pojedynczą płatność oraz kilka powiązanych operacji, a status może wynikać nawet z jednej transakcji niezwiązanej z główną działalnością firmy.
Przykłady podmiotów i sytuacji związanych z obowiązkiem AML obejmują:
- banki, instytucje kredytowe i fundusze inwestycyjne;
- podmioty prowadzące księgi rachunkowe;
- przedsiębiorców, fundacje i stowarzyszenia z osobowością prawną przyjmujące lub realizujące płatności gotówkowe o wartości co najmniej 10 000 euro;
- pojedyncze płatności oraz kilka powiązanych operacji, które łącznie osiągają ustawowy próg.
Po przekroczeniu progu przedsiębiorca musi wdrożyć procedury AML w całej firmie, choć konkretne obowiązki dotyczą obszaru, w którym realizuje takie płatności. Aby uniknąć statusu instytucji obowiązanej, może z góry wykluczyć przyjmowanie i dokonywanie płatności gotówkowych powyżej ustawowego limitu, składając pisemne oświadczenie, np. uchwałę zarządu lub wspólników. Warto ustalić niższy limit, np. równowartość 9 500 euro, by uwzględnić wahania kursów, a wyższe należności przyjmować lub regulować przelewem, kartą albo BLIK-iem.
Jakie obowiązki mają instytucje zobowiązane do przeciwdziałania praniu pieniędzy?
Banki, biura rachunkowe i inne instytucje obowiązane muszą wdrożyć rozwiązania, które pomagają wykrywać pranie pieniędzy i finansowanie terroryzmu. W tym celu opracowują pisemną procedurę obejmującą m.in. identyfikację klientów, rejestrację transakcji, ocenę ryzyka i przekazywanie informacji Generalnemu Inspektorowi Informacji Finansowej (GIIF). Wyznaczają też osobę odpowiedzialną i regularnie szkolą pracowników. Najpierw ustalam, kim jest klient i kto jest jego beneficjentem rzeczywistym, poznaję cel współpracy oraz profil działalności, a następnie monitoruję relację i aktualizuję dane. Zakres tych działań dostosowuję do ryzyka; szczególną czujność zachowuję, gdy dane budzą wątpliwości lub środki mogą pochodzić z nielegalnego źródła.
Instytucje zgłaszają GIIF każdą podejrzaną transakcję, niezależnie od jej wartości, a także rejestrują operacje przekraczające równowartość 15 tys. euro. Dotyczy to również kilku powiązanych transakcji, które mogą omijać ten próg. Podejrzenie zgłaszają niezwłocznie, nawet jeśli transakcja nie została jeszcze wykonana. Jeśli nie mogły zawiadomić GIIF wcześniej, przekazują informację zaraz po jej przeprowadzeniu i wyjaśniają opóźnienie. Dane o transakcjach progowych przesyłają w ciągu 14 dni po zakończeniu miesiąca. Rejestry i analizy przechowują przez 5 lat, licząc od początku roku następującego po roku ich sporządzenia. Za zaniedbania grozi instytucji kara do 750 tys. zł, a za brak wymaganych szkoleń — do 100 tys. zł. Osoby działające w jej imieniu mogą ponieść również odpowiedzialność karną, w tym grzywnę lub karę pozbawienia wolności.
Wskazówka: przy ocenie transakcji nie skupiaj się wyłącznie na pojedynczej kwocie — kilka pozornie odrębnych operacji może łącznie wskazywać na próbę obejścia progu 15 tys. euro.
Na czym polegają środki bezpieczeństwa finansowego i procedury identyfikacji klienta?
Środki bezpieczeństwa finansowego pozwalają ustalić, z kim współpracuję, jaki jest cel relacji biznesowej i czy transakcje odpowiadają profilowi klienta. Obejmują identyfikację klienta i weryfikację jego tożsamości na podstawie dokumentów lub wiarygodnych, publicznie dostępnych informacji. Ustalam też cel i charakter współpracy, rozpoznaję beneficjenta rzeczywistego — osobę fizyczną faktycznie kontrolującą klienta — oraz sprawdzam strukturę własności i powiązania. Następnie monitoruję transakcje, porównuję je z wiedzą o kliencie i jego działalności, w miarę możliwości sprawdzam źródło środków, a także aktualizuję dokumenty i dane. Zakres działań dostosowuję do ryzyka prania pieniędzy i finansowania terroryzmu; gdy mam wątpliwości co do prawdziwości lub kompletności danych, ponownie je weryfikuję.
Skuteczna procedura AML pomaga rozpoznać nietypowe transakcje i ograniczyć ryzyko nadużyć. Regularne aktualizowanie danych klienta ułatwia ocenę, czy jego działania są zgodne z deklarowanym profilem.
Identyfikuję klienta przede wszystkim przy nawiązywaniu współpracy. Robię to również przed transakcją o wartości co najmniej 10 000 euro w gotówce z osobą, z którą wcześniej nie zawarłam umowy — także wtedy, gdy kwota wynika z kilku powiązanych operacji. Niezależnie od wartości transakcji weryfikacja jest konieczna, jeśli podejrzewam pranie pieniędzy lub finansowanie terroryzmu albo mam wątpliwości co do danych klienta. Ponadto podmioty takie jak biura rachunkowe muszą wdrożyć pisemną procedurę AML, analizować ryzyko, rejestrować i zgłaszać podejrzane transakcje do Generalnego Inspektora Informacji Finansowej (GIIF), wyznaczyć osobę odpowiedzialną oraz szkolić pracowników. Próg 10 000 euro dotyczy także przedsiębiorców przyjmujących lub realizujących płatności gotówkowe, a już jedna taka transakcja może nadać im status instytucji obowiązanej. Mogą tego uniknąć, jeśli pisemnie zrezygnują z płatności powyżej ustalonego limitu, na przykład 9 500 euro, i skierują wyższe kwoty na rachunek płatniczy.
Kiedy należy zawiadomić GIIF o podejrzanej transakcji?
Niezwłocznie zawiadamiam GIIF, gdy analiza dostępnych informacji uzasadnia podejrzenie, że transakcja lub środki mogą wiązać się z praniem pieniędzy, finansowaniem terroryzmu, przestępstwem skarbowym albo innym czynem zabronionym. Nie muszę wcześniej udowodnić przestępstwa ani czekać na jego potwierdzenie. Oceniając sytuację, uwzględniam m.in. nietypową kwotę, zachowanie klienta, źródło pieniędzy i brak gospodarczego uzasadnienia operacji.
Przy ocenie i zgłaszaniu podejrzanej transakcji uwzględniam następujące zasady:
- Jeśli transakcja nie została jeszcze wykonana, zawiadamiam GIIF przed jej realizacją i podaję planowany termin.
- GIIF ma co do zasady 24 godziny od otrzymania zawiadomienia, by zażądać wstrzymania transakcji lub blokady rachunku.
- Jeśli klient już wykonał transakcję, zgłaszam podejrzenie niezwłocznie po jego stwierdzeniu.
- Nie ujawniam zgłoszenia klientowi ani osobom nieuprawnionym.
- Dokumentację i analizę przechowuję co do zasady przez 5 lat od zakończenia relacji z klientem lub przeprowadzenia transakcji okazjonalnej.
Jeśli klient jeszcze nie wykonał podejrzanej transakcji, zawiadamiam GIIF przed jej realizacją i podaję planowany termin. Następnie GIIF ma co do zasady 24 godziny od otrzymania zawiadomienia, by zażądać wstrzymania transakcji lub blokady rachunku. Gdy klient już ją wykonał, zgłaszam podejrzenie niezwłocznie po jego stwierdzeniu. Ponadto nie ujawniam zgłoszenia klientowi ani osobom nieuprawnionym, a dokumentację i analizę przechowuję co do zasady przez 5 lat od zakończenia relacji z klientem lub przeprowadzenia transakcji okazjonalnej.
Jak długo przechowywać dokumentację AML?
Dokumentację AML przechowuję przez 5 lat, licząc od 1 stycznia roku następującego po roku zakończenia relacji z klientem lub przeprowadzenia transakcji okazjonalnej. Jeśli współpraca zakończyła się w 2026 r., okres przechowywania upływa 31 grudnia 2031 r. Obejmuje m.in. dokumenty zebrane przy stosowaniu środków bezpieczeństwa finansowego, kopie dokumentów tożsamości i dokumentację transakcji.
Po 5 latach nie usuwam akt automatycznie. GIIF może zażądać ich przechowywania przez kolejne 5 lat, jeśli wymaga tego przeciwdziałanie praniu pieniędzy lub finansowaniu terroryzmu. Łączny okres może więc wynieść do 10 lat; po jego upływie niszczę dokumenty lub usuwam dane tak, by nie można było zidentyfikować osób. Dlatego kontroluję terminy, kompletność dokumentacji i dostęp do archiwów papierowych oraz elektronicznych.
Jakie kary grożą za naruszenie obowiązków AML?
Za naruszenie obowiązków AML grożą kary administracyjne, których wysokość zależy od rodzaju uchybienia i statusu instytucji. Osoby prawne mogą zapłacić równowartość 5 mln euro albo 10% obrotu z ostatniego zatwierdzonego sprawozdania finansowego — obowiązuje wyższa kwota. W przypadku instytucji finansowych limit może wynieść 5 mln euro albo 10% całkowitego rocznego przychodu. Osobie fizycznej grozi kara do 20 mln zł. Ponadto organ może udzielić publicznego upomnienia, nakazać zaprzestanie określonych działań, ograniczyć działalność lub cofnąć zezwolenie czy koncesję.
Sankcje mogą objąć również osoby odpowiedzialne za zaniedbania, na przykład członków zarządu. Kodeks karny przewiduje za wybrane przestępstwa związane z praniem pieniędzy lub finansowaniem terroryzmu karę pozbawienia wolności: od 6 miesięcy do 8 lat za pranie pieniędzy, a w typie kwalifikowanym — od 3 do 20 lat. Ryzyko zwiększają m.in. brak oceny ryzyka, niewdrożenie procedur, błędna identyfikacja klienta i niezawiadomienie GIIF. Dlatego oprócz znajomości kar ważne są sprawny system AML, szkolenia pracowników oraz rzetelna dokumentacja działań.
Wskazówka: dokumentuj nie tylko wdrożone procedury AML, lecz także ich regularne przeglądy, szkolenia i działania naprawcze — rzetelne zapisy mogą pomóc wykazać, że instytucja właściwie realizowała obowiązki.
Co zmienił tekst jednolity ustawy z 2025 r.?
Ogłoszony w 2025 r. tekst jednolity ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu nie wprowadził nowych obowiązków. Zebrał przepisy ustawy z 1 marca 2018 r. wraz z wcześniejszymi nowelizacjami, dzięki czemu pozwala sprawdzić aktualne brzmienie regulacji bez porównywania kilku aktów. Sama zmiana numeracji artykułów ani uporządkowanie tekstu nie zmienia jednak zasad — o tym, co i od kiedy obowiązuje, rozstrzygają nowelizacje oraz wskazane w nich terminy wejścia w życie.
Tekst jednolity porządkuje przepisy, ale nie zastępuje śledzenia ich zmian. Przy aktualizacji procedur AML warto sprawdzić także późniejsze nowelizacje i terminy ich wejścia w życie.
Wśród podstawowych obowiązków instytucji obowiązanych znajdują się:
- ocena ryzyka i stosowanie środków bezpieczeństwa finansowego,
- identyfikowanie klientów i beneficjentów rzeczywistych,
- monitorowanie relacji gospodarczych,
- przekazywanie wymaganych informacji Generalnemu Inspektorowi Informacji Finansowej.
Instytucje obowiązane nadal muszą oceniać ryzyko, stosować środki bezpieczeństwa finansowego, identyfikować klientów i beneficjentów rzeczywistych, monitorować relacje gospodarcze oraz przekazywać wymagane informacje Generalnemu Inspektorowi Informacji Finansowej. Tekst jednolity ułatwia ustalenie, które przepisy mają zastosowanie, ale przygotowując procedury AML lub szkolenia i sprawdzając terminy oraz sankcje, trzeba też zweryfikować późniejsze zmiany.
Jakie zmiany przewiduje projekt nowelizacji przepisów o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy z 2026 r.?
Projekt nowelizacji AML dostosowuje polskie prawo do unijnych zasad przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. Rozszerza obowiązki instytucji w zakresie oceny ryzyka, identyfikacji klientów i monitorowania transakcji, a także precyzuje sposób ustalania beneficjenta rzeczywistego. Nakazuje też dbać o aktualność danych, sprawdzać źródła majątku i dostosowywać zakres kontroli do ryzyka. Dlatego klient podwyższonego ryzyka będzie wymagał dokładniejszej weryfikacji niż osoba korzystająca z usług w standardowych warunkach.
Projekt zmienia również zasady raportowania podejrzanych transakcji i współpracy z Generalnym Inspektorem Informacji Finansowej, a ponadto określa wymagania dotyczące procedur, szkoleń i kontroli wewnętrznej. W rezultacie instytucje mogą potrzebować zaktualizować dokumentację, systemy informatyczne i obieg informacji oraz wyznaczyć osoby odpowiedzialne za zgodność. Przepisy porządkują także nadzór i sankcje, jednak zakres obowiązków oraz terminy wdrożenia poznamy dopiero po uchwaleniu ustawy. Szczególną uwagę warto zwrócić na przepisy przejściowe, ponieważ określą, ile czasu firmy dostaną na dostosowanie procedur.
Warto pamiętać, że projektowane przepisy mogą wymagać nie tylko aktualizacji procedur AML, lecz także dostosowania systemów informatycznych i obiegu informacji — szczegółowe terminy wdrożenia będą znane dopiero po uchwaleniu ustawy.
Kiedy zaczną obowiązywać przepisy unijnego pakietu dotyczącego przeciwdziałania praniu pieniędzy?
Unijny pakiet AML obejmuje m.in. rozporządzenie AMLR (UE 2024/1624), dyrektywę AMLD6 (UE 2024/1640) i rozporządzenie ustanawiające urząd AMLA (UE 2024/1620). Większość przepisów AMLR zacznie obowiązywać 10 lipca 2027 r., wprowadzając jednolite obowiązki w państwach UE. Wyjątek stanowią m.in. przepisy dotyczące agentów i klubów piłkarskich, które wejdą w życie 10 lipca 2029 r.
Państwa członkowskie muszą wdrożyć AMLD6 do prawa krajowego do 10 lipca 2027 r., a przepisy o dostępie do informacji o beneficjentach rzeczywistych — do 10 lipca 2026 r. Dlatego Polska musi dostosować ustawę AML, zanim firmy obejmie większość obowiązków z AMLR. W 2026 i 2027 r. firmy powinny przygotować procedury, systemy weryfikacji klientów i szkolenia, zamiast czekać na wejście zmian w życie.
Źródła:
- https://eli.gov.pl/eli/DU/2025/644/ogl/pol
- https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20250000644/T/D20250644L.pdf
- https://www.gov.pl/web/finanse/przeciwdzialanie-praniu-pieniedzy-i-finansowaniu-terroryzmu
- https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20250000644/U/D20250644Lj.pdf
- https://www.gov.pl/web/premier/projekt-ustawy-o-zmianie-ustawy-o-przeciwdzialaniu-praniu-pieniedzy-oraz-finansowaniu-terroryzmu4
- https://www.gov.pl/web/kas/rzad-przyjal-projekt-nowelizacji-ustawy-o-zmianie-ustawy-o-przeciwdzialaniu-praniu-pieniedzy-oraz-finansowaniu-terroryzmu
- https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?qid=1718799378499&uri=CELEX%3A32024R1624
- https://gtakademia.pl/przepisy-aml-kluczowe-obowiazki-przedsiebiorcow/
- http://www.poradnikksiegowego.pl/artykul,88,307,obowiazki-biur-rachunkowych-w-zakresie-przeciwdzialania.html
- https://gazetapodatkowa.gofin.pl/artykul/21/z-dyskusji-na-forum-gofin-pl/217318/weryfikacja-pod-katem-aml-klienta-biura-rachunkowego
Najczęstsze pytania (FAQ)
Kogo dotyczą obowiązki wynikające z ustawy AML?
Obowiązki obejmują m.in. banki, instytucje finansowe, biura rachunkowe, doradców podatkowych oraz inne podmioty wskazane w ustawie. Status instytucji obowiązanej może uzyskać także przedsiębiorca przyjmujący lub realizujący powiązane płatności gotówkowe o wartości co najmniej 10 000 euro.
Jakie podstawowe obowiązki mają instytucje obowiązane?
Muszą m.in. wdrożyć pisemną procedurę AML, identyfikować klientów i beneficjentów rzeczywistych, oceniać ryzyko oraz monitorować relacje i transakcje. Powinny też wyznaczyć osoby odpowiedzialne, szkolić pracowników i przekazywać wymagane informacje GIIF.
Kiedy należy zgłosić podejrzaną transakcję do GIIF?
GIIF należy zawiadomić niezwłocznie, gdy okoliczności uzasadniają podejrzenie związku transakcji lub środków z praniem pieniędzy, finansowaniem terroryzmu albo innym czynem zabronionym. Podejrzenie zgłasza się niezależnie od wartości transakcji, a klientowi nie wolno ujawniać informacji o zawiadomieniu.
Jak długo trzeba przechowywać dokumentację AML?
Dokumentację przechowuje się co do zasady przez 5 lat, licząc od początku roku następującego po zakończeniu relacji z klientem lub przeprowadzeniu transakcji okazjonalnej. GIIF może zażądać przedłużenia tego okresu o kolejne 5 lat.
Jakie kary grożą za naruszenie obowiązków AML i kiedy zaczną obowiązywać unijne przepisy?
Sankcje mogą obejmować wysokie kary pieniężne, publiczne upomnienie, ograniczenie działalności lub cofnięcie zezwolenia; za wybrane przestępstwa grozi również odpowiedzialność karna. Większość przepisów unijnego rozporządzenia AMLR zacznie obowiązywać 10 lipca 2027 r., a przepisy dotyczące dostępu do informacji o beneficjentach rzeczywistych mają zostać wdrożone do 10 lipca 2026 r.
